Cześć! Jeśli na widok nagłówka „Znajomość środków językowych” w arkuszu maturalnym dostajesz gęsiej skórki, to… wcale Ci się nie dziwię. To ta część egzaminu, gdzie nie wystarczy „zrozumieć sens”. Tutaj trzeba być precyzyjnym.

Ale mam dla Ciebie dobrą wiadomość: ta sekcja to nie jest wiedza tajemna dostępna tylko dla wybrańców. To czysta matematyka i logika. Egzaminatorzy wciąż sprawdzają te same konstrukcje. Pokażę Ci dzisiaj, jak rozbroić te zadania i zgarnąć cenne punkty, które często decydują o końcowym wyniku.

O co w tym w ogóle chodzi?

Sekcja Znajomość środków językowych (często nazywana Use of English) sprawdza dwie rzeczy:

• Czy znasz gramatykę (czasy, przyimki, tryby).
• Czy znasz słownictwo i kolokacje (jak słowa łączą się ze sobą).

Zgodnie z informatorem, w tej części do zdobycia jest zazwyczaj około 11–13 punktów. Mało? To ponad 20% całego egzaminu! Warto o nie powalczyć.

Typy zadań – co CKE szykuje w arkuszu?

Na poziomie podstawowym spotkasz mieszankę zadań zamkniętych (gdzie musisz wybrać odpowiedź) i otwartych (gdzie musisz coś wpisać). Te drugie są nowością dla wielu roczników, więc skupmy się teraz podwójnie.

1. Wybór wielokrotny (Multiple Choice) – klasyk

Masz tekst z lukami lub pojedyncze zdania. Do każdego miejsca musisz wybrać jedną z trzech opcji (A, B, C).

Przykład: I am interested ….. photography.
A) on
B) in
C) at

Co to sprawdza? Często przyimki (in/on/at), czasy gramatyczne lub słownictwo (np. różnica między make a do).

W innej odmianie tego ćwiczenia podane są dwa zdania z lukami, a Twoim zadaniem jest wybraniem odpowiedzi, która poprawnie uzupełnia oba zdania.

Przykładowe ćwiczenie: Pary zdań

2. Dobieranie / uzupełnianie luk w tekście (bank słów)

Dostajesz tekst z lukami i ramkę z wyrazami. Musisz wstawić odpowiednie słowa w luki.

• Haczyk: słów w ramce jest więcej niż luk (dystraktory).
• Trudność: czasem słowo trzeba wpisać w niezmienionej formie, a czasem trzeba je przekształcić (np. z play zrobić playing). Czytaj uważnie polecenie!

3. Tłumaczenie fragmentów zdań (zadanie otwarte) 🚨

To zadanie, na którym najwięcej osób traci punkty. Masz zdanie po angielsku, a w nawiasie fragment po polsku, który musisz przetłumaczyć.

Przykład: (Gdzie jest) ….. the nearest cinema?
Odpowiedź: Where is

Zasada: musisz wpisać logiczne i poprawne gramatycznie tłumaczenie. Czasem to jedno słowo, czasem trzy.

To zadania występuje też w łatwiejszej wersji, gdzie wybierasz jedno z trzech podanych tłumaczeń.

Przykładowe ćwiczenie: Tłumaczenie fragmentów zdań

4. Gramatykalizacja / układanie fragmentów / transformacje (zadanie otwarte)

Masz zdanie z luką i podane w nawiasie słowo, które musisz użyć w odpowiedniej formie.

Przykład: She (visit) ….. London last year.
Odpowiedź: visited

Na co uważać: na „okoliczniki czasu” (tutaj: last year = Past Simple).

Przykładowe ćwiczenie: Transformacje zdań ze słowem kluczem

Strategie egzaminacyjne – Twój niezbędnik

Nie musisz znać całej gramatyki na pamięć. Wystarczy, że będziesz sprytny. Oto jak „hakować” te zadania:

STRATEGIA 1: Patrz na sąsiadów (kontekst)

Nigdy nie patrz na samą lukę. Spójrz na to, co stoi przed nią i za nią.

• Widzisz słowo ago? Szukaj czasu przeszłego (Past Simple).
• Widzisz listen? Prawie na pewno za chwilę będzie to.
• Widzisz enjoy? Kolejny czasownik będzie miał końcówkę -ing (enjoy swimming).

STRATEGIA 2: Eliminacja (w zadaniach A/B/C)

Jeśli nie znasz poprawnej odpowiedzi, skreśl te, które na 100% są błędne.

Przykład: She ….. to school every day.
A) going (bez „is” nie ma sensu) – ODPADA.
B) go (ona – „she” wymaga końcówki -s) – ODPADA.
C) goes – Zostaje jako jedyna opcja.

Często dojdziesz do wyniku drogą eliminacji, nawet nie znając reguły.

STRATEGIA 3: Nie tłumacz „słowo w słowo”

W zadaniach na tłumaczenie (np. z polskiego na angielski), uważaj na idiomy i konstrukcje.

• Polskie: Mam 18 lat.
• ❌ Błąd: I have 18 years.
• ✅ Poprawnie: I am 18 years old.

Zawsze zastanów się: „Jak by to powiedział Anglik?”, a nie „Jak to jest w słowniku?”.

STRATEGIA 4: Ortografia ma znaczenie!

W zadaniach otwartych pisownia musi być poprawna.

• Jeśli napiszesz beutiful zamiast beautiful – dostajesz 0 punktów, nawet jeśli wiesz, o jakie słowo chodziło.
• Jeśli napiszesz stoped zamiast stopped – 0 punktów.

Przed oddaniem arkusza sprawdź każdą literkę w zadaniach otwartych.

STRATEGIA 5: Uważaj na liczbę mnogą i przeczenia

To najczęstsze błędy z nieuwagi.

• Przeczytaj zdanie do końca. Może z kontekstu wynika, że chodzi o wiele książek, a nie jedną? (Wtedy book -> books).
• Może z kontekstu wynika, że ktoś nie lubi pizzy? (Wtedy likes -> doesn’t like).

Checklista tematów „pewniaków”

Jeśli masz mało czasu na powtórkę, przypomnij sobie te zagadnienia. One pojawiają się prawie zawsze:

• Czasy: Present Simple vs Continuous, Past Simple vs Continuous, Present Perfect.
• Przyimki: in, on, at (czas i miejsce).
• Stopniowanie przymiotników: big – bigger – the biggest.
• Zaimki: my, mine, me, myself.
• Konstrukcje: There is / There are.

Podsumowanie

Środki językowe na podstawie to test na spostrzegawczość. Bądź jak detektyw – szukaj wskazówek w zdaniu, eliminuj podejrzanych (błędne odpowiedzi) i dbaj o precyzję.

Pamiętaj: trening czyni mistrza. Rozwiązywanie zadań egzaminacyjnych ze środków językowych to najlepszy sposób, by zauważyć schematy, które się powtarzają.